Τρόικα: Μισθοί Βουλγαρίας! Του Γιώργου Δελαστίκ

Τρόικα: Μισθοί Βουλγαρίας! Του Γιώργου Δελαστίκ:

Μισθοί Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Σκοπίων, Κροατίας, Αλβανίας. Πάει και τελείωσε! Η απόφαση της τρόικας είναι τελεσίδικη. Τέτοιους μισθούς θέλει και για τους Ελληνες. Μας το λένε και μας το επαναλαμβάνουν με κάθε ευκαιρία οι εκπρόσωποί της. Στο Ευρωκοινοβούλιο, σε συνεντεύξεις, σε διαλέξεις - οπουδήποτε εμφανίζονται.
Η Ελλάδα ανήκει στα Βαλκάνια και θα ξαναγίνει τόσο εξαθλιωμένη όσο οι υπόλοιπες βαλκανικές χώρες - η ετυμηγορία τους είναι αμετάκλητη. Δεν υπάρχει απολύτως καμία λανθασμένη συνταγή, όπως ισχυρίζονται πολλοί στη χώρα μας. Λάθος έχουν καταλάβει όσοι το λένε αυτό, ποιος είναι ο στόχος της ΕΕ μέσω τρόικας. Δεν είναι η μείωση του δημόσιου χρέους. Είναι αποκλειστικά και μόνο η μείωση των μισθών, των συντάξεων, των εισοδημάτων των Ελλήνων! Και ο στόχος αυτός προωθείται με απόλυτη επιτυχία!
Αυτοσκοπός η λιτότητα. Δεν πρόκειται για κάποια ανεπιθύμητη παρενέργεια του «εξυγιαντικού προγράμματος». Oχι, καθόλου. Η αέναη λιτότητα είναι το μέσον που πετυχαίνει τον στόχο της «εσωτερικής υποτίμησης» - το πώς θα φτωχύνουν τους Ελληνες δηλαδή.

Νέα μείωση μισθών των Ελλήνων ζήτησαν δημοσίως οι εκπρόσωποι της τρόικας.

Το διακήρυξαν απερίφραστα την Τρίτη ενώπιον των επιτροπών Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων της Ευρωβουλής. «Περαιτέρω σημαντική εσωτερική υποτίμηση και μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας» -δηλαδή απελευθέρωση απολύσεων χωρίς αποζημίωση, κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων και κατάλυση όλων των εργασιακών σχέσεων- απαίτησε π.χ. ο Γερμανός Γιέργκ Ασμουσεν, εκπρόσωπος της ΕΚΤ στην τρόικα. «Ελλειψη πολιτικής ενότητας» στην υποστήριξη αυτών των στόχων στην Ελλάδα, διαπίστωσε επικριτικά ο επίτροπος Ολι Ρεν. Θύμωσε δηλαδή που δεν συμφωνούμε να φτωχύνουμε!

ΠΑΣΟΚ και ΝΔ πάντως έφεραν την Τετάρτη στη Βουλή τη δημιουργία του ειδικού λογαριασμού που απαιτούσε η ΕΕ για να δώσει το νέο δάνειο. Ο λογαριασμός αυτός «χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο για την άμεση εξυπηρέτηση ειδικού δημόσιου σκοπού και ειδικότερα για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους και δεν διενεργείται καμία άλλη πληρωμή για οποιονδήποτε άλλο σκοπό», όπως τονίζεται επί λέξει στο κείμενο της τροπολογίας που κατατέθηκε και θα γίνει νόμος του κράτους μεθαύριο. Πρώτα τα λεφτά στους δανειστές και έπειτα οι μισθοί ή οι συντάξεις του Δημοσίου!

Υπάρχουν και χειρότερα. Οπως το ότι αποδεικνύεται ψευδέστατη η υπόσχεση της κυβέρνησης ότι δήθεν θα αποζημίωνε τους δυστυχείς ιδιώτες κατόχους ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου, οι οποίοι έχασαν τα λεφτά τους με το εφιαλτικό «κούρεμα» που υπέστησαν. «Δεν υπάρχει δυνατότητα αποζημίωσης στο ορατό μέλλον» δήλωσε στα «Νέα» ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος. Στο... «αόρατο μέλλον (!)» παραπέμπονται δηλαδή οι ελπίδες τους. Πάει, τους τα έφαγαν τα λεφτά! Μόνο τρελός θα ξαναγοράσει ελληνικά ομόλογα...

Εφιαλτική έκπληξη περίμενε και τους πρυτάνεις των ΑΕΙ, τους προέδρους των ΤΕΙ και τους διοικητές των δημόσιων νοσοκομείων. Αυτοί διατηρούν τις καταθέσεις για τα λειτουργικά έξοδα και τα αποθεματικά των ιδρυμάτων τους στην Τράπεζα της Ελλάδος υποχρεωτικά.

Ετσι ορίζει ο νόμος. Επαθαν σοκ όμως όταν πήγαν να κάνουν αναλήψεις για να πληρώσουν μισθούς και τρέχοντα έξοδα. Διαπίστωσαν ότι η κυβέρνηση τους είχε λεηλατήσει κατά μέσο όρο το... 70% των καταθέσεών τους!!! Χωρίς να τους ρωτήσει, η Τράπεζα της Ελλάδος τους είχε μετατρέψει τα λεφτά σε ομόλογα και στη συνέχεια τα «κούρεψε» και τους έφαγε τις καταθέσεις!

Θρήνος και οδυρμός. Περίπου 11.000 ιδιώτες είχαν ομόλογα συνολικής αξίας 4,3 δισ. ευρώ και τα κλαίνε. Τα ασφαλιστικά ταμεία έχασαν με το PSI πάνω από 12 δισεκατομμύρια, ενδέχεται στην πράξη να αποδειχθούν πολύ μεγαλύτερες οι απώλειές τους. Τα πανεπιστήμια έχασαν 90 εκατομμύρια από τα 120 που είχαν. Τα ΤΕΙ είχαν 150 εκατ. ευρώ και τους πήρε η κυβέρνηση τα 100, με ακραία περίπτωση το ΤΕΙ Θεσσαλονίκης που είχε 8.200.000 ευρώ καταθέσεις και η κυβέρνηση του άφησε μόνο... 180.000 - του «κούρεψε» δηλαδή τις καταθέσεις κατά... 98%!!!

Ζήτω που σωθήκαμε ή ζήτω που... καήκαμε;

Πηγή: Εθνος

Τελευταία ευκαιρία

Τελευταία ευκαιρία:

του Γιάννη Βαρουφάκη

Άλλη μια φορά, τα «μέσα ενημέρωσης», τόσο εδώ όσο και στο εξωτερικό, στενάζουν πάνω από το λάθος ερώτημα. Το ερώτημα δεν είναι αν θα συμφωνηθεί η νέα δανειακή σύμβαση Ελλάδας-τρόικας. Το ερώτημα είναι τι θα γίνει όταν (κι όχι εάν) δεν είναι δυνατόν να κρυφτεί η αποτυχία της.

Το ότι θα αποτύχει είναι δεδομένο. Με την ήδη αποτελματωμένη (εδώ και πολλούς μήνες) βιομηχανική παραγωγή να μειώνεται κατά 11,3% σε έναν μόνο μήνα (Δεκέμβριο), τα δημόσια έσοδα να κατρακυλούν κατά 18% τον επόμενο μήνα (Ιανουάριο), και την ανεργία να πετάει στο 20,9% (από 18.2% τον αμέσως προηγούμενο μήνα), το «πλάνο» του Μνημονίου Νο.2 βρίσκεται ήδη νοκ άουτ στο καναβάτσο της ζωής. Μόνο η ελληνική κυβέρνηση προσποιείται ότι είναι όρθιο. (Μην ξεχνάμε ότι ήταν ένα «πλάνο» που βασίστηκε στην υπόθεση ότι εντός του πρώτου τριμήνου του 2012 η οικονομία θα έχει ήδη σταθεροποιηθεί.)

Οπότε, ας περάσουμε χωρίς χρονοτριβή στο ερώτημα που δεν έχουμε το δικαίωμα να αγνοούμε: Τι θα γίνει όταν η αποτυχία της νέας σύμβασης γίνει το ίδιο ξεκάθαρη με εκείνη της πρώτης (του Μνημονίου Νο.1); Ας πάρουμε τα τρία σενάρια που θέτουν υποψηφιότητα αυτές τις μέρες στον διεθνή τύπο:

Το πρώτο είναι να υπάρξει νέο κούρεμα (αυτή την φορά των δανείων που έχουμε πάρει από την τρόικα) συν νέα δάνεια από την… τρόικα. Το δεύτερο είναι να εξαναγκαστεί η Ελλάδα να εξέλθει από το ευρώ. Το τρίτο είναι να αφήσουν το ελληνικό δημόσιο να πτωχεύσει εντός του ευρώ. Ας τα πάρουμε ένα-ένα.

Σενάριο 1: Τρίτο Μνημόνιο

Δεν είναι λίγοι οι οπαδοί της νέας δανειακής συμφωνία, του Μνημονίου Νο.2, που μου λένε: «Ας πάρουμε αυτά που μας δίνουν τώρα, κι όταν έρθει η στιγμή που θα αποδειχθεί ότι Μνημόνιο Νο.2 δεν περπατάει, θα μας κουρέψουν κι άλλα από αυτά που χρωστάμε.» Προφανώς αναφέρονται σε κούρεμα των δανείων από την τρόικα, καθώς αυτά που θα χρωστάμε στους ιδιώτες (μετά το όποιο PSI τώρα) θα διέπονται από το αγγλικό Δίκαιο, οπότε ένα κούρεμα θα οδηγήσει στην καταδίκη της χώρας στα αγγλικά δικαστήρια – μια εξέλιξη που καμία χώρα δεν θέλει. Πόσο πιθανό είναι όμως να μας «συγχωρήσει» ένα μέρος του χρέους η τρόικα; Κατ΄αρχάς, τα δάνεια της τρόικας αποτελούνται από τρία μέρη: (1) δάνειο από την ΕΚΤ, (2) δάνειο από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη και (3) δάνειο από το ΔΝΤ (το 1/3 του συνόλου).

Από αυτά τα τρία μέρη, το κομμάτι του ΔΝΤ δεν «αγγίζεται», καθώς το ΔΝΤ σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελε να υπάρξει τέτοιο παγκόσμιο προηγούμενο. Το ίδιο και με το (1), καθώς η ΕΚΤ είναι αποφασισμένη να ισχύει για τα δάνειά της ότι και με τα δάνεια του ΔΝΤ. Μένει λοιπόν το (2). Το (2) απαιτεί την εξής απόφαση από τα κοινοβούλια 16 χωρών (συμπεριλαμβανομένων και ήδη πτωχευμένων, όπως η Πορτογαλία, που είχαν εγγυηθεί ένα μέρος των δανείων του Μνημονίου Νο.1): Να βάλουν το χέρι στην τσέπη για πρώτη φορά προς όφελος της Ελλάδας!

Πράγματι, έως τώρα, τα υπουργεία οικονομικών των 16 δεν μας έστελναν χρήματα. Απλά εγγυόντουσαν τα δάνεια αυτά για το ελληνικό δημόσιο. Χέρι στην τσέπη θα βάλουν μόνο όταν το ελληνικό δημόσιο δεν τα αποπληρώνει στο ακέραιο (δηλαδή αν κουρευτούν και αυτά τα δάνεια). Πιστεύετε εσείς ότι μετά την αποτυχία και του δεύτερου Μνημονίου, οι 16 εταίροι μας της ευρωζώνης θα δεχθούν να βάλουν για πρώτη φορά το χέρι στην τσέπη για πάρτη του ελληνικού δημοσίου; Δεν χρειάζεται να απαντήσετε. Είναι προφανές ότι δεν θα το κάνουν.

Το μόνο που είναι πιθανόν να γίνει, και μάλιστα αρκετά σύντομα, είναι η ΕΚΤ να αποφασίσει όχι να μην χάσει αλλά να μην… κερδίσει από την δυστυχία του ελληνικού δημοσίου. Πιο συγκεκριμένα, η ΕΚΤ έχει αγοράσει πάνω από €50 δις ελληνικών ομολόγων στο 80% της αξίας τους. Λέγεται ότι σχεδιάζουν την ανταλλαγή αυτών των ελληνικών ομολόγων με ομόλογα του EFSF αξίας ίσης με τα χρήματα που έδωσε η ΕΚΤ για να αγοράσει τα ελληνικά ομόλογα (δηλαδή το 80% της αξίας τους). Κατόπιν, το EFSF θα πουλήσει στην Ελλάδα τα ελληνικά ομόλογα σε μια αξία ίση με εκείνη των δικών της ομολόγων που έδωσε στην ΕΚΤ. Έτσι, το ελληνικό δημόσιο θα έχει επαναγοράσει στο 80% της αξίας τους τα ομόλογά του που έχει αυτή την στιγμή η ΕΚΤ στα βιβλία της. Με τι χρήματα θα τα αγοράσει όμως; Με χρήματα που θα της δανείσει η τρόικα ή το EFSF! Καθώς όμως αυτά τα χρήματα δανείζονται έντοκα, η ελάφρυνση του 20% μειώνεται. Με απλά λόγια, πολύ κακό για το τίποτα. [Προσέξτε ότι όλα αυτά δεν είναι παρά παιδιαρίσματα. Αν η ΕΚΤ ήθελε, μπορούσε να πει στην Ελλάδα ότι θα δεχθεί να πληρωθεί, όταν έρθει η ώρα, μόνο το 80% της αξίας των ελληνικών ομολόγων που διαθέτει. Δηλαδή αυτά που πλήρωσε για να τα αγοράσει. Όμως αυτό θα ήταν «απαράδεκτο» καθώς, στο νοσηρό μυαλό τους, το να μην κερδίσουν από την αγοραπωλησία ελληνικών ομολόγων συνιστά... χρηματοδότηση της Ελλάδας. Για να μην συνιστά κάτι τέτοιο, σκέφτονται να παίξουν τις κουμπάρες, με τον τρόπο που σας περιέγραψα. Τέτοια βλέπουν οι Αμερικάνοι κι οι Κινέζοι και βγαίνουν από τα ρούχα τους.]

Περιληπτικά, στην καλύτερη των περιπτώσεων, μετά την αποτυχία του Μνημονίου Νο.2, το όποιο επιπρόσθετο κούρεμα γίνει θα είναι πολύ μικρό. Τι θα σημάνει αυτό για το δημόσιο χρέος; Δεν μπορούμε να ελπίζουμε ότι μαζί με τα όποια οφέλη από το PSI, θα σταθεροποιηθεί; Όχι, δεν μπορούμε. Δεδομένου ότι η οικονομία μας είναι σε ελεύθερη πτώση (ελέω επιθετικών περικοπών), πολύ, πολύ σύντομα το δημόσιο χρέος θα βρεθεί και πάλι σε τροχιά προς το 150%. Γιατί; Επειδή μια χώρα της οποίας το δημόσιο χρέος είναι αρκετά πάνω από το 100% για να το σταθεροποιήσει πρέπει να έχει ένα ρυθμό μεγέθυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που να μην διαφέρει πολύ από το επιτόκιο με το οποίο δανείστηκε πρόσφατα. Ακόμα και στο 3% να ρίξει η τρόικα το επιτόκιο, με ρυθμό μεγέθυνσης στο -6% και -7%, το χρέος παραμένει εκρηκτικό.

Συνεπώς, η αποτυχία της σύμβασης του Μνημονίου Νο.2, που μεθαύριο καλούνται να υπερψηφίσουν οι βουλευτές μας, δεν υπάρχει πιθανότητα να οδηγήσει τους ευρωπαίους «εταίρους» μας να μας δώσουν και τρίτο Μνημόνιο. Μένουν λοιπόν τα εξής δύο σενάρια:

Σενάριο 2: Εξοβελισμός από το ευρώ

Κάθε μέρα που περνά, ακούγονται εντός της γερμανικής ελίτ όλο και πιο δυνατά οι φωνές που ζητούν να χρησιμοποιηθεί ο χρόνος που «κερδίζουν» με το Μνημόνιο Νο.2 ώστε να προετοιμαστεί το έδαφος για την εκπαραθύρωση της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Και πως θα το κάνουν αυτό; Με δύο τρόπους: (α) Καθιστώντας την ζωή τόσο αφόρητη στην Ελλάδα που ο λαός της να επιλέξει να φύγει τόσο από την ευρωζώνη όσο και από την ΕΕ, και (β) αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν θα στηρίζονταν από την ΕΚΤ σε μια περίπτωση πανικού των αποταμιευτών, κάτι που κάλλιστα μπορεί να προκαλέσει τον πανικό και την κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος.

Οι φωνές αυτές (που παραμένουν μειοψηφικές στο Βερολίνο, αλλά οι οποίες δυναμώνουν) θεωρούν ότι, με τις τονωτικές ενέσεις του τρισεκατομμυρίου ευρώ που θα έχει κάνει στο τραπεζικό σύστημα η ΕΚΤ του κ. Draghi, οι κλυδωνισμοί από τον εξοβελισμό της Ελλάδας από το ευρωσύστημα θα είναι διαχειρίσιμοι. Όσοι το πιστεύουν αυτό είναι, κατά την ταπεινή γνώμη μου, επικίνδυνα ανόητοι. Πράττουν λάθος πανομοιότυπο με εκείνο του Hank Paulson, του υπουργού οικονομικών του Προέδρου Bush, όταν θεώρησε πως μπορεί να αφήσει την Lehman να καταρρεύσει απορροφώντας τους κραδασμούς μέσα από την παροχή ρευστότητας στις υπόλοιπες τράπεζες.

Εξακολουθώ λοιπόν να πιστεύω ότι όσοι σκέφτονται έτσι είναι βαθειά νυχτωμένοι: Οι διασυνδέσεις τόσο μεταξύ των ιδιωτικών τραπεζών όσο και μεταξύ των Κεντρικών Τραπεζών της ευρωζώνης είναι τόσο περίπλοκες που ο εξοβελισμός μίας χώρας θα οδηγήσει στην κατάρρευση της ευρωζώνης. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι δεν θα επικρατήσουν οι επικίνδυνα ανόητοι στο Βερολίνο (δεν θα ήταν η πρώτη φορά άλλωστε). Σε αυτή την περίπτωση, η Ελλάδα μπορεί να βρεθεί εκτός ευρώ σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον επιταχυνόμενης Κρίσης που γρήγορα θα δει το ευρώ να εξαφανίζεται. Αν όντως έτσι συμβούν τα πράγματα (και ανεξάρτητα του πόσο καιρό θα πάρει στο ευρώ να διαλυθεί μετά από μία ελληνική έξοδο), σκεφτείτε τι κακό θα μας έχει κάνει το να έχουμε ήδη δεσμευτεί στο Μνημόνιο Νο.2.

• Πρώτον, θα έχουμε ένα χρέος στους παλαιούς δανειστές μας (λόγω PSI) εκπεφρασμένο σε ευρώ και μάλιστα υπό το αγγλικό δίκαιο. Αυτό το χρέος, θα παραμείνει σε ευρώ όσο υπάρχει ευρώ. Κι όταν το ευρώ θα διαλυθεί (αν έχω δίκιο στην πρόβλεψή μου αυτή) η αξία του θα διαμορφωθεί, σύμφωνα με το αγγλικό δίκαιο, στην βάση μιας λογιστικής μονάδας (σαν το παλιό ECU που ήταν ο πρόδρομος του ευρώ) η οποία θα αντανακλά πιο πολύ την αξία του νέου γερμανικού νομίσματος!

• Δεύτερον, τα χρέη μας τόσο του Μνημονίου Νο.1 όσο και του Μνημονίου Νο.2 (προς το ΔΝΤ και τους υπόλοιπους ευρωπαίους τέως εταίρους μας) θα τρέχουν σε σκληρό νόμισμα.
• Τρίτον, τα έσοδα από τις όποιες ιδιωτικοποιήσεις κάνουμε (π.χ. του ΟΠΑΠ) θα έχουν χαθεί, καθώς θα τα έχουμε χρησιμοποιήσει για αποπληρωμή ενός μικρού μέρους των υπέρογκων δανείων μας και, βέβαια, δεν θα μπορεί το κράτος να τα χρησιμοποιεί στην πιο δύσκολη στιγμή του – τότε που θα βρίσκεται εκτός Ευρώπης και εκτός αγορών και δεν θα έχει ξένο συνάλλαγμα για να επιτρέπει στον ιδιωτικό τομέα να εισάγει βασικά αγαθά (κάτι που όσο είμαστε στο ευρώ δεν υφίσταται ως πρόβλημα καθώς οι επιχειρήσεις διαθέτουν άμεση πρόσβαση στο «ξένο» νόμισμα, στο ευρώ).
• Τέταρτον, το εθνικό εισόδημα (το ΑΕΠ) θα είναι σημαντικά χαμηλότερο την ώρα που θα έρθει ο εξοβελισμός λόγω αποδοχής των μέτρων που συνοδεύουν το Μνημόνιο Νο.2.

Σενάριο 3: Μελλοντική πτώχευση εντός της ευρωζώνης

Αν τελικά οι φωνές που θέλουν τον εξοβελισμό της Ελλάδας από το ευρώ, μετά την σίγουρη αποτυχία του Μνημονίου Νο.2, δεν υπερισχύσουν, και κυριαρχήσει ο ορθολογικός φόβος πως μία έξοδος ενός μέλους θα φέρει την κατάρρευση όλου του ευρω-οικοδομήματος, τι άλλο μπορεί να συμβεί (δεδομένου ότι ένα Μνημόνιο Νο.3 είναι αδύνατον); Μα να αφεθεί η Ελλάδα να κάνει αυτό που κάνουν πολιτείες των ΗΠΑ εντός της μεγάλης ζώνης του δολαρίου: στάση πληρωμών μέχρις νεοτέρας! Το κράτος μας θα συνεχίσει να ζει εντός των ορίων που του επιβάλουν τα φορολογικά του έσοδα (κάτι που πρέπει να κάνει έτσι κι αλλιώς υπό το Μνημόνιο Νο.2) και η ΕΕ θα τρέχει και δεν θα φτάνει να καταλαγιάσει τον μεγάλο αναβρασμό που θα επικρατεί στις αγορές καθώς οι μαύρες τρύπες των τραπεζών θα έχουν μεγαλώσει κι άλλο και τα CDS θα έχουν πυροδοτηθεί ξεκινώντας μια αλυσιδωτή αντίδραση πολλών μεγατόνων.

Κάπου εκεί η Ευρώπη θα κληθεί να αποφασίσει αν θέλει να σώσει το ευρώ ή όχι, κι αν ναι με ποιόν τρόπο. Αν όχι, γυρνάμε όλοι στα εθνικά μας νομίσματα ή δημιουργούνται και κάποια περιφερειακά (π.χ. ζώνη του μάρκου, λατινική ένωση, συν κάποια σκόρπια νομίσματα όπως δραχμή, ιρλανδικό πουντ κλπ). Αν ναι, η λύση που θα δοθεί δεν μπορεί να βασίζεται απλά στις περικοπές, στα δάνεια και στην τιμωρία. Θα ενέχει, θέλοντας και μη, τα τρία βασικά συστατικά που λείπουν στην σημερινή ευρωζώνη: Ενοποίηση τραπεζικών συστημάτων, ενοποίηση μεγάλου μέρους του δημόσιου χρέους και, βεβαίως, μια κοινή επενδυτική πολιτική που θα ανακυκλώνει περί το 10% των πλεονασμάτων υπό την μορφή παραγωγικών επενδύσεων στην περιφέρεια (ίσως χωρίς την εμπλοκή των εθνικών κυβερνήσεων – κάτι που θα ήταν ευχής έργον).

Συμπέρασμα

Τι θα συμβεί λοιπόν όταν αποδειχθεί περίτρανα η αποτυχία της σύμβασης που οι βουλευτές μας καλούνται να αποδεχθούν την Κυριακή; Από τα τρία σενάρια που μπορεί να σκεφτεί κανείς (βλ. πιο πάνω), το πρώτο είναι εκτός τόπου και χρόνου. Το δεύτερο θα προκύψει μόνο σε περίπτωση άλλης μιας πολιτικής αστοχίας της γερμανικής ελίτ. [Άρα, λαμβάνοντας υπ’ όψη μας το πρόσφατο παρελθόν, είναι πολύ πιθανόν να … προκύψει.] Το τρίτο είναι το καλύτερο από τα τρία.

Ποιο από τα δύο αυτά σενάρια (το 2ο ή το 3ο;) είναι πιθανότερο; Θα θέλαμε το 3ο. Αλλά, όσον αφορά την βέλτιστη απόφαση στην ψηφοφορία της Κυριακής, είτε προκύψει το 2ο είτε το 3ο, ένα «ναι» στο Μνημόνιο Νο.2 θα έχει αποδυναμώσει την Ελλάδα στην πιο δύσκολή στιγμή – την στιγμή που η αποτυχία του Μνημονίου Νο.2 γίνει φανερή.

Όπως είδαμε, στην περίπτωση που δεσμευτούμε στο Μνημόνιο Νο.2 και προκύψει το Σενάριο 2, ουσιαστικά θα έχουμε χρεώσει το κράτος μας με πολλά δις ώστε να εξαγοράσει η Γερμανία χρόνο για να μας εξοβελίσει από το ευρώ όταν οι ηγέτες της κρίνουν ότι τους συμφέρει – κι όταν η Ελλάδα είναι αποδυναμωμένη περισσότερο από σήμερα. Αν είναι να μας εκπαραθυρώσουν, γιατί φίλες και φίλοι να χρεωθούμε σήμερα τόσα δις ευρώ; Γιατί να μετατρέψουμε το 35% του δημόσιου χρέους μας στους ιδιώτες σε ομόλογα του αγγλικού δικαίου; Γιατί να αποδεχθούμε περικοπές που καταστρέφουν ό,τι έχει μείνει από τον παραγωγικό μας ιστό και που είναι τριπλάσιες από αυτές που αρκούν για να ζει το κράτος από τα φορολογικά του έσοδα (εφόσον αναβάλει μέχρι νεοτέρας τις αποπληρωμές των δανείων του);

Κι αν τελικά δεν μας δείξουν την πόρτα του ευρώ (κάτι που θεωρώ ότι τελικά δεν θα κάνουν), και η «προαναγγελθείσα» αποτυχία του Μνημονίου Νο.2 τους αναγκάσει να μας επιτρέψουν την στάση πληρωμών εντός της ευρωζώνης, γιατί να μην την κάνουμε τώρα, πριν δεσμευτούμε με το Μνημόνιο Νο.2;

Επίλογος

Το επόμενο εικοσιτετράωρο οι τριακόσιοι της Βουλής θα κληθούν να πάρουν την τελευταία σημαντική απόφαση του πολιτικού τους βίου. Τους την παρουσιάζουν ως μονόδρομο. Ναι, μονόδρομος είναι. Ένας μονόδρομος που θα στερήσει και σε αυτούς, αλλά και σε μια ολόκληρη γενιά, το δικαίωμα να αποφασίζουν. Το Μνημόνιο Νο.2, που τους λένε να ψηφίσουν για να σωθεί η χώρα, θα αποτύχει. Όπως απέτυχε και το προηγούμενο. Το μόνο που θα πετύχει είναι να δημιουργήσει μια Ελλάδα που από τούδε και στο εξής, στερείται το δικαίωμα να επιλέγει.

Την Κυριακή, πριν φύγουν από το σπίτι τους για τη Βουλή, ας κάτσουν μπροστά στον καθρέφτη του μπάνιου τους ακίνητοι. Για πέντε, δέκα λεπτά ας στηθούν μπροστά στο είδωλό τους. Να κοιτάξουν βαθειά μέσα στα ίδια τους τα μάτια. Να στοχαστούν μπροστά στην αντανάκλασή τους. Και να σκεφτούν κάτι πολύ, πολύ απλό: Ό,τι και να κάνει η κα Μέρκελ, η ΕΕ, το ΔΝΤ, η ΕΚΤ, η χώρα μας, η γενιά που έρχεται, θα είναι λιγότερο αδύναμη αν εκείνοι απλά προσέλθουν στο Κοινοβούλιο και πούνε όχι στο Μνημόνιο Νο.2. Έτσι απλά. Και μετά ας φύγουν από την μπρος πόρτα, διαχεόμενοι μέσα στην κοινωνία που τόσο καιρό πληγώνουν κι η οποία όμως έχει την δύναμη να τους συγχωρήσει. Αρκεί να πουν το «όχι» σε μια δανειακή συμφωνία-τέρας που είναι καταδικασμένη στην αποτυχία.

protagon.gr

Οι επιχειρηματίες εγκαταλείπουν, ξέρουν κάτι;

Οι επιχειρηματίες εγκαταλείπουν, ξέρουν κάτι;:

ΠΗΓΗ: ΔΡΟΜΟΣ

του Γ. Κατερίνη

Έκπληκτοι οι εργαζόμενοι στην εταιρία καλλυντικών Γερολυμάτος, που είχε εξαγοραστεί από τον Όμιλο Λαυρεντιάδη, άκουγαν στις αρχές Δεκεμβρίου από κάποιον εμφανιζόμενο ως υπεύθυνο της επιχείρησης, ότι θα μπουν σε ένα καθεστώς διαλείπουσας εργασίας μιας ημέρας την εβδομάδα, δηλαδή, σε εργασία χωρίς μισθό και κατά συνέπεια χωρίς δικαίωμα αποζημίωσης.

Μέσα από μια ύποπτη αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος, ουσιαστικά μια μεγάλη και σύγχρονη επιχείρηση εγκαταλείφθηκε, μαζί με τους εργαζόμενούς της. Ο Όμιλος Λαυρεντιάδη, αφού συγκέντρωσε πλειάδα επιχειρήσεων από τον κλάδο του φαρμάκου και των καλλυντικών, εγκαταλείπει σταδιακά υποδομές και επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Τις ίδιες μέρες, οι εργαζόμενοι σε μια σύγχρονη εκτυπωτική μονάδα -την 3Ε Εκτυπωτική- αποφασίζουν να διεκδικήσουν τα δεδουλευμένα τους. Ο ιδιοκτήτης κηρύσσει λοκ-άουτ κι εγκαταλείπει το ιδιόκτητο εργοστάσιο, με τον εξοπλισμό του και μισοτελειωμένες εργασίες για να μην πληρώσει λίγες εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.

Μερικές εκατοντάδες μέτρα παρακάτω, οι εργαζόμενοι της Αφοί Λουκίσα Α.Ε. βρίσκονται «στρατοπεδευμένοι» έξω από τις ιδιόκτητες εγκαταστάσεις της εταιρίας, αφού παραμένουν απλήρωτοι επί μήνες, από μια επιχείρηση που δεν σταμάτησε στιγμή να εγκαθιστά αλουμινοκατασκευές σε σειρά μεγάλα και μικρά έργα. Μια επιχείρηση με 40χρονη παρουσία μοιάζει να έχει ερημώσει, αφού αρνείται να πληρώσει μερικές χιλιάδες ευρώ στους εργαζόμενούς της.

Εικόνες της σύγχρονης ελληνικής επιχειρηματικής πραγματικότητας. Επιχειρηματίες που ροκάνισαν κρατικά και ευρωπαϊκά κονδύλια, ανδρώθηκαν μέσα από τα μεγάλα έργα, τις προμήθειες, τις ιδιωτικοποιήσεις. Επιχειρηματίες που δεν διστάζουν να εγκαταλείψουν εργοστάσια, εξοπλισμό, επιχειρήσεις, όταν κρίνουν ότι αυτό είναι πιο συμφέρον.

Εικόνες που θυμίζουν άλλες ιστορικές καταστάσεις. Η ελληνική γη είναι γεμάτη από κουφάρια εργοστασίων που εγκαταλείφτηκαν από τους ιδιοκτήτες τους, όταν αυτοί έκριναν ότι τα συμφέροντά τους εξυπηρετούνται καλύτερα με αυτό τον τρόπο. Ευυπόληπτοι και αξιότιμοι καπιταλιστές, συσσωρεύοντας μισθούς 5, 6 ή και παραπάνω μηνών, αποφεύγοντας να πληρώσουν αποζημιώσεις, παρατάνε στημένες επιχειρήσεις με ενεργή δραστηριότητα και οχυρώνονται πίσω από νόμους (π.χ. άρθρο 99) και τη γνωστή για τη βραδύτητά της ελληνική Δικαιοσύνη και απεργάζονται τα επόμενα επιχειρηματικά τους σχέδια. Οι εργατικοί μισθοί αποτελούν ένα σοβαρό αρχικό κεφάλαιο. Οι εγκαταστάσεις μένουν εκεί και περιμένουν. Οι εργαζόμενοι θα κουραστούν, θα εξαθλιωθούν, ίσως εγκαταλείψουν. Η επόμενη μέρα, μέσα ή έξω από την Ευρωζώνη, με τρόικα ή χωρίς, με ανταλλαγή ομολόγων ή όχι, με ευρώ ή δραχμή, θα τους βρει και πάλι στο προσκήνιο. Ένα σενάριο, που φαντάζει τόσο παράλογο, αλλά και τόσο αληθινό.

Μόνο που οι εργαζόμενοι αποδεικνύονται, αυτή τη φορά, πιο αποτελεσματικοί και αποφασισμένοι. Στέκουν εκεί και φυλάνε τις εγκαταστάσεις. Με επισχέσεις, ασφαλιστικά μέτρα και κάθε λογής κινητοποιήσεις δεν δείχνουν σημάδια παραίτησης. Οι εργαζόμενοι στον Alter, στον Πετζετάκι, σε μικρά και μεγάλα εργοστάσια δοκιμάζουν τις αντοχές των ιδιοκτητών και δημιουργούν τα δικά τους σενάρια. Σενάρια μιας άλλης εναλλακτικής λύσης, όπου οι εργοδότες θα πεταχτούν στο περιθώριο.

Μήπως ήρθε η ώρα να το δοκιμάσουμε;

Γ.Κ.

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΌΣ ΠΌΛΕΜΟΣ ΣΈ ΔΟΣΕΙΣ

Νομισματικός πόλεμος σε… δόσεις:

ΠΗΓΗ: ΔΡΟΜΟΣ

του Γ. Τσίπρα

Η παγκόσμια κρίση, η συμφωνία Κίνας – Ιαπωνίας, οι πιέσεις της Ουάσιγκτον, το εγχείρημα του Πεκίνου και οι τριγμοί του ευρώ. Του Γιώργου Τσίπρα

Η πείνα αποκαλείται, σε κείμενα της Ε.Ε., «διατροφική ανασφάλεια». Το κόψιμο πληθωριστικού χρήματος στις ΗΠΑ «ποσοτική χαλάρωση». Ο νομισματικός πόλεμος που έχει ξεσπάσει είχε χαρακτηριστεί από το νυν πρόεδρο της ΕΚΤ «μη συνεργατικά παίγνια» στην παγκόσμια οικονομία. Στην ευρηματικότητα όρων είναι αστείρευτοι. Στην πραγματική οικονομία έχουν το πρόβλημα, που οξύνεται...

Η νομισματική συμφωνία που ανακοινώθηκε πριν από λίγες μέρες ανάμεσα στην Κίνα και την Ιαπωνία, με βάση την οποία το γουάν και το γιεν θα είναι στο εξής άμεσα μετατρέψιμα το ένα στο άλλο, στις μεταξύ των δύο χωρών εμπορικές συναλλαγές, χωρίς την ενδιάμεση κοστοβόρα μετατροπή τους πρώτα σε δολάριο, είναι η πιο σημαντική μέχρι σήμερα επιτυχία του Πεκίνου στη στροφή νομισματικής πολιτικής που έχει υιοθετήσει μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης το 2008.

2011: Έτος απόγνωσης

2011: Έτος απόγνωσης:

ΠΗΓΗ: ΑΥΓΗ

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΒΕΡΓΟΠΟΥΛΟΥ

Η χρονιά που λήγει ήταν φρικτή για τους εργαζόμενους και τους λαούς, όχι μόνον στη χώρα μας, αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Με πολιορκητικό κριό την κρίση δημόσιου χρέους, οι χρηματοπιστωτικοί τομείς υπονομεύουν και αποδομούν το κοινωνικό κράτος, τις εργασιακές σχέσεις, την απασχόληση, χωρίς όμως εξ αυτού να βελτιώνεται ούτε η εξυπηρέτηση του χρέους ούτε και η απόδοση της οικονομίας. Οι τράπεζες μετέφεραν τα χρέη τους στα κράτη, υποχρέωσαν τα κράτη να τις διασώσουν με χρήμα των φορολογουμένων και σήμερα αξιώνουν από αυτά τη λιτότητα, με αναπόφευκτη συνέπεια την ύφεση, την ανεργία μεγάλης κλίμακος, την αποδόμηση των εργασιακών και κοινωνικών συστημάτων.

Πρόκειται για αρπακτική επέλαση του χρήματος εις βάρος των εργαζόμενων, που όμως υποσκάπτει ακόμη και τα θεμέλια της δικής του αποδοτικότητος. Η αρπακτικότητα του χρήματος στο παρόν υπονομεύει τη διευρυνόμενη αναπαραγωγή του στο μέλλον. Το εικονικό χρήμα, που ευθύνεται για την κρίση του 2008, έχει επανέλθει και αξιώνει την προνομιακή διάσωσή του, εις βάρος πάντα των εργαζομένων και της πραγματικής οικονομίας. Ενώ επιβάλλεται άμεση οικονομική και κοινωνική δικαιοσύνη, μείωση των ανισοτήτων, εν τούτοις το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο επιβάλλει σήμερα ακόμη πιο βαθιά ανισότητα και αδικία, με αποτέλεσμα την εξάλειψη κάθε ορατότητος ακόμη και για το άμεσο μέλλον.

Ωστόσο, η χρονιά που λήγει δεν ήταν μόνον απελπιστική, αλλά αποδείχθηκε παράλληλα και ελπιδοφόρα, στο μέτρο που αναδείχθηκαν νέες μορφές αντίστασης και πάλης, νέα κοινωνικά υποκείμενα, που έχουν απεμπλακεί από τη συστημική πειθαρχία. Συνειδητοποιείται σήμερα ότι τα πολιτικά συστήματα δεν ήταν παρά τρόπος μαντρώματος και έλεγχου των κοινωνικών αντιδράσεων. Το γεγονός του 2011 ήταν η ανάδειξη της κοινωνικής ανυποληψίας των πολιτικών συστημάτων. Με τη σπίθα που ξεκίνησε από τις αραβικές χώρες και μεταδόθηκε ταχύτατα στις πλατείες της Ευρώπης, της Αμερικής και της Βρετανίας, φάνηκε πλέον καθαρά ότι μπορεί μεν οι κοινωνικές κατακτήσεις να είναι ευάλωτες, αλλά είναι ακόμη πιο ευάλωτος ο κοινωνικός και πολιτικός έλεγχος των νέων κινημάτων.

Από το 2011 ξεκίνησε μια αντίστροφη μέτρηση, που ουδείς γνωρίζει πού θα φθάσει, με κύριο χαρακτηριστικό τις νεανικές κινητοποιήσεις, αντιμέτωπες με ολόκληρο το πολιτικό και οικονομικό σύστημα. Όταν μεγάλα αμερικανικά περιοδικά αποτίουν φόρο τιμής στους «ανώνυμους διαδηλωτές» είτε από τη βόρειο Αφρική είτε από τις ΗΠΑ, την Ισπανία και την Ελλάδα, τότε είναι πολύ πιθανό ότι κάτι πραγματικά καινούργιο έχει αρχίσει να παίζει στον απελπιστικό ορίζοντα της εποχής μας. Εκτός από την καταγγελία της ταξικής οικονομικής διαχείρισης με καταστροφικές συνέπειες για όλες τις πλευρές, επισημαίνεται σήμερα επίσης βαθύ έλλειμμα δημοκρατίας, ισοπολιτείας, με δραματικές αντινεανικές συνέπειες. Το 2012 η απόγνωση θα βαθύνει ακόμη περισσότερο, αλλά, όπως φαίνεται, θα αναδειχθούν επίσης ακόμη περισσότερο οι νέες μορφές κοινωνικής αντίστασης και πάλης για ένα μέλλον πολύ διαφορετικό από αυτά που μέχρι σήμερα έχουμε βιώσει.

Αγωνιστική αλληλεγγύη, όχι «εθελοντικός» εξευτελισμός

Αγωνιστική αλληλεγγύη, όχι «εθελοντικός» εξευτελισμός:

Μαζική διεκδίκηση από κράτος, κεφάλαιο, ΕΕ για αξιοπρεπή ζωή

Ευθέως ανάλογα της εξαθλίωσης αναπτύσσεται και ο «βομβαρδισμός αλληλεγγύης», που κορυφώνεται με το εμπόριο των «αγίων ημερών». Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις «αλληλεγγύης» και «ανθρωπιάς» φυτρώνουν επιχορηγούμενες από το κράτος. Η Διαμαντοπούλου καλεί σε εθελοντισμό για να αντιμετωπιστούν ιδιωτικά τα προβλήματα που η ίδια με την πολιτική της δημιούργησε στα σχολεία. Όσο καταστρέφονται οι «παγκοινωνικές λειτουργίες» του αστικού κράτους σε όφελος των στενά ταξικών αναγκών του κεφαλαίου, τόσο πυκνώνουν οι οργανωμένες «δράσεις εθελοντισμού» του μιντιακού επιχειρηματικού συμπλέγματος, με ιεραποστόλους τον Αλαφούζο του Σκάι και τον Ψυχάρη του Βήμα FΜ.

φωτό: Αφού απέλυσε εκατοντάδες εργαζομένων στα Ελληνικά Γράμματα, το Βήμα και αλλού, ο ΔΟΛ έδειξε το "φιλανθρωπικό" του πρόσωπο κάνοντας παζάρι φτηνών βιβλίων ξεπουλώντας το αδιάθετο στοκ του στο Golden Hall στο Μαρούσι.

του Κώστα Μάρκου

Οι φιλάνθρωποι αυτοί κύριοι και οι όμοιοί τους, ταΐζουν ανέργους τη στιγμή που απολύουν εργαζόμενους. Με το αζημίωτο φυσικά: Oι μεγάλοι επιχειρηματίες αποφεύγουν τη φορολογία με φιλανθρωπικές χορηγίες και οι μικροί διαφημίζουν δωρεάν το μαγαζί τους. Δήμαρχοι που κλείνουν βρεφονηπιακούς σταθμούς και απολύουν υπαλλήλους, την ίδια στιγμή οργανώνουν «κοινωνικά σούπερ μάρκετ», συγκεντρώνοντας μουχλιασμένα φασόλια και ληγμένες κονσέρβες για τους ανέργους, τους φτωχούς και τους πεινασμένους.

Εδώ και χρόνια επίσης, η Ελλάδα του ευρώ έμαθε να οργανώνει, αντί για «ανατολίτικα» παζάρια, «μπαζάρ» κάθε είδους, για κάθε ανάγκη, για κάθε γούστο και κάθε βαλάντιο από κάθε είδους φιλανθρωπικές οργανώσεις, συλλόγους και ομάδες εθελοντών. Τα λαϊκά μπαζάρ πήραν την εκδίκησή τους από τα αριστοκρατικά φιλανθρωπικά γκαλά της Αγάπης και της Μαριάννας. Φυσικά, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει τις αγνές προθέσεις πολλών απλών ανθρώπων του λαού, οι οποίοι συγκλονίζονται από τις εικόνες της σύγχρονης πείνας και αναζητούν δρόμους έμπρακτης βοήθειας. Χιλιάδες είναι αυτοί που παίρνουν μέρος σε ανάλογες «δράσεις», μαθημένοι στην ιδιωτική στάση επί χρόνια νεοφιλελευθερισμού, ελλείψει σταθερών δικτύων του μαζικού κινήματος. Οι κομμουνιστές και οι αριστεροί, όσο πρέπει να αποκαλύπτουν την αστική φιλανθρωπική υποκρισία, άλλο τόσο πρέπει να κατανοούν τη λαϊκή αυθεντική ευαισθησία που αναζητά δρόμους αντιμετώπισης του σύγχρονου κοινωνικού ζητήματος. Και ταυτόχρονα, να αναδεικνύουν αυτούς τους δρόμους.

Η «ατομική αλληλεγγύη», ιδιωτικά ή κρατικά οργανωμένη, είναι πολύ λιγότερο πλατιά και τελικά μη αποτελεσματική σε σχέση με την αγωνιστική αλληλεγγύη ενός μαζικού κινήματος που διεκδικεί μέτρα παγκοινωνικής ισχύος από το κράτος, την κυβέρνηση, την τρόικα και τους συνασπισμένους εργοδότες, που αγωνίζεται με την προοπτική της ανατροπής και μιας νέας κοινωνίας. Κανένας Σκάι, κανένας ιδιώτης επιχειρηματίας, καμία ΜΚΟ, κανένας παπάς αλλά και κανένας μαζικός φορέας, κανένας σύλλογος και συνδικάτο δεν μπορεί να αντικαταστήσει την παγκοινωνική λειτουργία του κράτους. Όσα σκουπίδια και αν μαζέψει ο Προτοσάλτε με τις σακουλίτσες του, δεν θα μπορέσει ποτέ να αντικαταστήσει τα απορριμματοφόρα των δήμων. Πιο αποτελεσματική είναι η διεκδίκηση να μην ιδιωτικοποιηθεί η αποκομιδή σκουπιδιών.

Μπορεί να βοηθήσεις με ένα ευρώ έναν άνεργο, αλλά δεν μπορεί να σώσεις ένα εκατομμύριο ανέργους. Είναι πολύ πιο μαζικά αποτελεσματική η διεκδίκηση επιδόματος ανεργίας, για παράδειγμα, 900 ευρώ, για κάθε άνεργο και για όσο χρονικό διάστημα δεν δουλεύει, παρά ένα «κοινωνικό σούπερ μάρκετ» αθλιότητας του Δήμου. Μπορεί να αφαιρέσεις ένα ευρώ για βοήθεια από τη μισοάδεια τσέπη σου, αλλά για να ζήσουν αξιοπρεπώς οι άνεργοι και οι οικογένειές τους, πρέπει να αγωνιστείς για να αφαιρέσεις κάποια δισεκατομμύρια ευρώ από το 52% του κρατικού προϋπολογισμού που πάει σε τόκους και τοκοχρεολύσια για τους δανειστές ή από τα 115 δισ. που πήραν οι τραπεζίτες.

Πολλοί συναγωνιστές, όμως, αναρωτιούνται: Και μέχρι να τα κατακτήσουμε όλα αυτά, τι κάνουμε; Δεν πρέπει να οργανώνουμε έμπρακτα την κοινωνική αλληλεγγύη; Φυσικά και πρέπει. Και μάλιστα, η αλληλεγγύη του μαζικού κινήματος, δηλαδή η αλληλεγγύη ανθρώπων που αγωνίζονται για να λυθεί το «κοινωνικό ζήτημα», είναι πολύ πιο αυθεντική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η έμπρακτη λαϊκή αλληλεγγύη στους αγωνιζόμενους χαλυβουργούς (για τους οποίους δεν οργανώθηκε κανένα τηλεοπτικό μπαζάρ).

Χρειάζεται, όμως, προσοχή: Η «έμπρακτη αλληλεγγύη» δεν πρέπει να υποκαθιστά την «έμπρακτη διεκδίκηση» από το κράτος, την «έμπρακτη σύγκρουση» με την κυβέρνηση, την ΕΕ και το ΔΝΤ, με τον εργοδότη. Δεν μπορεί να οργανωθεί αποτελεσματικά μέσα σε «αντιεμπορευματικές νησίδες», πίσω από την πλάτη του κράτους και κάτω από τη μύτη του κεφαλαίου, στα κρυφά και στα μουλωχτά. Έτσι, η αγωνιστική αλληλεγγύη μπορεί να καταντήσει «αριστερή» φιλανθρωπία ή «αντιεξουσιαστικός» εθελοντισμός.

Πολλοί συναγωνιστές, επίσης, για να δικαιολογήσουν τέτοιες πλευρές «αυτοδιαχείρισης», προσφεύγουν στο παράδειγμα του ΕΑΜ που «μας έσωσε απ’ την πείνα» στην κατοχή, όπως έλεγε ο ύμνος του. Πράγματι, η οργανωμένη λαϊκή κινητοποίηση, με την τότε πρωτοπόρα δράση του ΚΚΕ και των άλλων αριστερών δυνάμεων, γέννησε την «Εθνική Αλληλεγγύη», που βοηθούσε τους εργάτες στα εργοστάσια και τα μικρομάγαζα, ενώ ο ΕΛΑΣ οργάνωσε τη συγκομιδή της σοδειάς, αργότερα. Μόνο που δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η λαϊκή αλληλεγγύη και αλληλοβοήθεια του ΕΑΜ συπλήρωνε την κύρια πλευρά του αγώνα, που χωρίς αυτήν, η αλληλεγγύη δεν θα μπορούσε να υπάρξει σε τέτοια έκταση: Συμπλήρωνε την ένοπλη μαζική πάλη για την ανατροπή, για το διώξιμο των κατακτητών και των συνεργατών τους και για μια νέα κοινωνία. Αυτή τροφοδοτούσε και το μαζικό διεκδικητικό αγώνα, τις απεργίες και διαδηλώσεις που απαιτούσε από το κράτος των κατακτητών και των συνεργατών του αυξήσεις και μέτρα για τους ανέργους. Μαζικός αγώνας που είχε, μάλιστα, και ορισμένες κατακτήσεις.

Πολύ περισσότερο στην εποχή μας, η τεραστίων διαστάσεων εξαθλίωση που έρχεται λόγω της κρίσης, απαιτεί τον επαναστατικό αγώνα για «να πάρεις από ένα κεφάλαιο που δεν δίνει». Απαιτεί το μαζικό, «έμπρακτο εκβιασμό» του κεφαλαίου με την αντικαπιταλιστική ανατροπή, για να επιβιώσεις. Απαιτεί ένα αγωνιστικό μέτωπο αντίστασης, κατακτήσεων και ανατροπής που «θα μας σώσει» από τη σύγχρονη πείνα της οικονομικής κατοχής και της κοινοβουλευτικής χούντας.

Κοινωνικό νόμισμα – η ελπίδα των φτωχών

Κοινωνικό νόμισμα – η ελπίδα των φτωχών:

ΠΗΓΗ: ΔΡΟΜΟΣ

Συναλλαγές χωρίς χρήμα σε 26 περιοχές. Συνάντηση των κοινωνικών δικτύων στην Ιεράπετρα Του Μάριου Διονέλλη.

Ένας τρόπος να ζεις και να εργάζεσαι χωρίς χρήματα, ένα ανεξάρτητο σύστημα ανταλλαγής υπηρεσιών χωρίς τόκο και κέρδος, ένα σύστημα που βοηθάει τις τοπικές κοινωνίες να αναπνεύσουν, να ζήσουν και να αναπτυχθούν μέσα στην κρίση. Τα τοπικά δίκτυα ανταλλαγών είναι εδώ και αναπτύσσονται με δυναμικό τρόπο. Η πρώτη τους συνάντηση στην Ιεράπετρα από τις 16 έως τις 18 Δεκεμβρίου έβαλε τις βάσεις για τη διάδοση μιας νέας σπουδαίας ιδέας…

Τη συνάντηση φιλοξένησε το Καερέτι που λειτουργεί ήδη από τον Αύγουστο στην Ιεράπετρα και βρέθηκαν εκεί εκπρόσωποι από το Φασούλι (Αθήνα), από το Δίκτυο Ανταλλαγών Χανίων, το νεοσύστατο του Ρεθύμνου ενώ την εμπειρία του από τη λειτουργία του Οβολού στην Πάτρα μετέφερε ο καθηγητής πολιτικής οικονομίας Γιώργος Σταθάκης. Στην Ελλάδα λειτουργούν συνολικά 26 παρόμοια δίκτυα όπως η Εναλλακτική Μονάδα Ροδόπης, το Δίκτυο ανταλλαγών και Αλληλεγγύης Μαγνησίας, η Τράπεζα Χρόνου, το δίκτυο Mother Earth στην Πιερία, ο κοινωνικός αγρός Μπουτσούνι στην Κέρκυρα και άλλα.

Τα τοπικά δίκτυα ανταλλαγών βασίζονται με διάφορες παραλλαγές στη λειτουργία των LETS (Local Exchange Trading Systems), δηλαδή τοπικά συστήματα εμπορικών ανταλλαγών που πραγματοποιούνται χωρίς χρήματα, με τη χρήση ενός εικονικού νομίσματος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο μέσα στο ίδιο τοπικό δίκτυο. Το νόμισμα αυτό είναι τοπικό, αμεσοδημοκρατικό και μη κερδοσκοπικό. Είναι άμεσα διαθέσιμο, άτοκο εκδίδεται από τους ανθρώπους που το χρησιμοποιούν και όχι από έναν κεντρικό φορέα (π.χ. τράπεζα), δεν κεφαλαιοποιείται και δεν είναι μετατρέψιμο, άρα δεν κινδυνεύει από τη μανία των διεθνών «αγορών».



Απάντηση στην κρίση

Ο καθηγητής πολιτικής οικονομίας και αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης Γιώργος Σταθάκης, μιλά στον Δρόμο για τον καταλυτικό ρόλο των ανταλλακτικών δικτύων ειδικά στην περίοδο της κρίσης: «Τα κοινωνικά δίκτυα ανταλλαγών απαντούν με πολύ πειστικό τρόπο στις ανάγκες ανθρώπων που δεν μπορούν να διαθέσουν χρήματα για να καλύψουν τις ανάγκες τους, ανέργων, ανθρώπων που αντιμετωπίζουν ακραία φτώχεια και μεγάλες κοινωνικές ανισότητες. Τα εναλλακτικά δίκτυα δημιουργούν απασχόληση και θέτουν τις προϋποθέσεις επιβίωσης κοινωνικών ομάδων που βρίσκονται εκτός της αγοράς. Ο κ. Σταθάκης από τη μέχρι σήμερα εμπειρία του αναφέρει πως υπάρχει ένα ιδανικό μέγεθος για να μπορεί να λειτουργήσει ικανοποιητικά σε τοπικό επίπεδο ένα ανταλλακτικό δίκτυο. «Τα δίκτυα ανταλλαγής έχουν ζωή ένα με ενάμιση χρόνο στην Ελλάδα. Είναι κάτι πολύ νέο και ελπιδοφόρο. Υπάρχει ένα ιδανικό μέγεθος κατά τη γνώμη μου μεταξύ των 300 και 1.000 μελών για να λειτουργεί ιδανικά ένα τοπικό δίκτυο. Οι δυνατότητές τους πλέον αυξάνονται εκθετικά και είναι πια αναγκαία και η νομοθετική τους κάλυψη ώστε να καλύπτονται νομικά οι ανταλλαγές χωρίς χρήμα».



Χωρίς ΦΠΑ

Φορολογικά, οι ανταλλαγές χωρίς χρήμα είναι «παράτυπες», ειδικά αν γίνονται από επαγγελματίες καθώς δεν καταβάλλεται ο απαραίτητος ΦΠΑ, δεν εκδίδονται τιμολόγια κτλ. Όπως εξηγεί όμως ο κ. Σταθάκης υπάρχουν τρόποι για να καλύπτονται ειδικά οι επαγγελματίες, π.χ. ένας παραγωγός που διαθέτει μερικά κιλά πατάτες μπορεί γι’ αυτές να κόψει ένα μηδενικό τιμολόγιο, αλλά έχει ήδη προταθεί νομοθετική ρύθμιση για την κάλυψη της κοινωνικής οικονομίας και των ανταλλακτικών δικτύων και αυτός είναι ένας από τους στόχους των δικτύων αυτών.



Το Καερέτι

Όπως λέει στον Δρόμο ο Αλέξανδρος Μαχαιράς, εμπνευστής της ιδέας για την Ιεράπετρα, το Καερέτι ξεκίνησε από μια μικρή ομάδα οκτώ ατόμων στις αρχές Αυγούστου και σήμερα αριθμεί περισσότερα από 160 μέλη, με καθημερινές συναλλαγές μεταξύ των μελών που ανταλλάσσουν προϊόντα, υπηρεσίες και γνώσεις χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος και εξηγεί πως απαιτείται μόνο η εγγραφή στο δίκτυο μέσω ενός λογισμικού που καταγράφει και δημοσιοποιεί όλες τις συναλλαγές. «Οι συναλλαγές γίνονται με βάση τα καερέτια, τα οποία πιστώνονται στον λογαριασμό αυτού που παρέχει ένα προϊόν ή υπηρεσία και μπορεί να τα χρησιμοποιήσει για να ‘αγοράσει’ κάτι άλλο από αυτά που προσφέρονται μέσα στο δίκτυο» εξηγεί ο κ. Μαχαιράς. Το καερέτι προέρχεται από την τούρκικη λέξη «gayret», που σημαίνει προσφέρω μια μικρή βοήθεια σε κάποιον, και η ρίζα της είναι αραβική. Στο δίκτυο της Ιεράπετρας προσφέρονται υπηρεσίες ηλεκτρολόγου, υδραυλικού, ράπτη, τοποθέτησης πλακιδίων, ελαιοχρωματισμού, ξυλουργικών εργασιών, κηπουρικών εργασιών, ιατρικές υπηρεσίες, γραφιστικές εργασίες, μοντάζ ήχου-εικόνας, εκμάθηση ξένων γλωσσών, χορού, υπολογιστών, μαθημάτων γυμνασίου-λυκείου, τοπογραφικές συμβουλές, νομικές συμβουλές, λογιστικές υπηρεσίες, αγροτικές εργασίες και αγαθά και πολλά άλλα.



Η λειτουργία

Όπως λέει ο Αλέξανδρος Μαχαιράς, κάθε νέο μέλος αποκτά αυτόματα έναν νέο ηλεκτρονικό λογαριασμό για την «αποταμίευση» του κοινωνικού νομίσματός του και μια κάρτα μέλους με τον αντίστοιχο αριθμό. Όλοι οι λογαριασμοί ξεκινάνε από το μηδέν και ο λογαριασμός κάθε μέλους κινείται με μέγιστο πιστωτικό όριο +100 νομίσματα και μέγιστο χρεωστικό όριο -100, δηλαδή το κάθε μέλος έχει περιθώριο συναλλαγής συνολικό 200 νομισμάτων. «Αυτό γίνεται για να αποτρέψουμε τη δυνατότητα συσσώρευσης από κάποιο μέλος. Δεν υπάρχει νόημα να θησαυρίσει κανείς με το Καερέτι. Η αξία του νομίσματος είναι κοινωνική και ο σκοπός τους είναι να χρησιμοποιηθεί για την ανταλλαγή προϊόντων και υπηρεσιών μεταξύ των μελών. Δεν έχει νόημα να κρατήσεις τα καερέτια στο λογαριασμό σου γι’ αυτό βάλαμε και το όριο αυτό» εξηγεί ο κ. Μαχαιράς.



Χανιά: «Άλλος τρόπος ζωής»

Για την εμπειρία από τη μέχρι σήμερα λειτουργία του Δικτύου Ανταλλαγών Χανίων μιλά στον Δρόμο ο Δημήτρης Ωραιόπουλος: «Αυτό που χτίζεται στα Χανιά είναι μια ριζική αλλαγή στον τρόπο ζωής, δίνει την ελπίδα της ανθρωπιάς σε καιρούς δύσκολους. Περίπου 250 άνθρωποι έχουν ήδη μπει στη λογική του κοινωνικού δικτύου και καθημερινά ανταλλάσσονται προϊόντα της κρητικής γης, υπηρεσίες όπως μαθήματα, θεραπείες, ηλεκτρολογικές εργασίες αλλά και υπηρεσίες εστίασης ακόμα και τυποποιημένα προϊόντα, σπιτικές συνταγές και άλλα, που παρασκευάζουν μέλη του δικτύου.»



Το Φασόλι

Στην Αθήνα έχουμε μεγάλη έλλειψη προϊόντων, τα 200 μέλη του δικτύου Φασόλι ανταλλάσσουν κυρίως υπηρεσίες, όπως μαθήματα, φύλαξη παιδιών, βοήθεια στο σπίτι κτλ, λέει ο ιδρυτής του δικτύου Φίλιππος Παναγιώτου. «Χρησιμοποιούμε για τις συναλλαγές μας το φασούλι, έχοντας ορίσει πως δέκα φασούλια ισοδυναμούν με μια ώρα εργασίας. Με βάση αυτή τη μονάδα γίνονται όλες οι συναλλαγές. Ο καθένας αξιολογεί τις υπηρεσίες του και με βάση την αξιολόγηση αυτή γίνονται δεκτές από τα άλλα μέλη.

Υπάρχει επίσης όριο στα 200 φασούλια, πάνω από τα οποία κανείς δεν μπορεί να συλλέξει, και -100 κάτω από τα οποία θα πρέπει πλέον να αρχίσει να προσφέρει κάτι με στόχο την εύρυθμη λειτουργία του δικτύου. Στην Αθήνα το δίκτυο είναι ακόμα σε πρώιμο στάδιο, γίνονται τρεις με τέσσερις συναλλαγές την εβδομάδα» συμπληρώνει ο κ. Παναγιώτου.



Μερέντα για καλό σκοπό…

Η κυρία Φανή Γιαννάκη φτιάχνει τη δική της μερέντα από μια συνταγή που βρήκε στο διαδίκτυο και ήδη έχει γίνει περιζήτητη εντός τους δικτύου της Ιεράπετρας. Τη συσκευάζει σε βαζάκια και τη διαθέτει στο σύστημα Καερέτι. «Με τα καερέτια που πιστώνομαι έχω αγοράσει πολλές φορές φρούτα και λαχανικά για το τραπέζι μας, έχουμε κάνει φορμάτ στον υπολογιστή και έχουμε αγοράσει μικρά δώρα για τους φίλους μας. Και όλα αυτά χωρίς καθόλου χρήματα», λέει στον Δρόμο η κ. Γιαννάκη, προσφέροντας ένα δείγμα από την περίφημη μερέντα της που ασφαλώς είναι πιο λαχταριστή από τη βιομηχανική του σούπερ-μάρκετ.